upadłość konsumencka bez majątku

Upadłość konsumencka bez majątku

W społeczeństwie pokutuje błędne przeświadczenie, że oddłużenie w drodze upadłości konsumenckiej jest możliwe tylko wtedy, gdy dłużnik posiada jakiś majątek. Prawda jest zgoła inna – otóż możliwa jest upadłość konsumencka bez majątku. Innymi słowy można skorzystać z dobrodziejstwa upadłości konsumenckiej nie posiadając zupełnie nic. Powyższa okoliczność nie jest przesłanką warunkującą możliwość oddłużenia niewypłacalnej osoby fizycznej w tym trybie.

Przykład z życia wzięty – upadłość konsumencka bez majątku

Posłużę się przykładem, który rzeczywiście miał miejsce. Małżeństwo rolników wpadło w bardzo poważne tarapaty finansowe, ponieważ ich duże stado trzody chlewnej zostało zainfekowane chorobą Aujeszky’ego. Na skutek powyższego byli zobowiązani sprzedać wszystkie zwierzęta za ułamek ich ceny rynkowej, bowiem tak zdecydował lekarz weterynarii. Od tego momentu borykali się z problemami finansowymi i ratowali się jak potrafili. Najpierw zaciągali kredyty na finansowanie gospodarstwa rolnego, a następnie kolejne na spłatę tych pierwszych. Później, gdy już banki nie chciały udzielać kredytów, to pojawiły się chwilówki. Pętla zaciskała się coraz bardziej. Przyciśnięci do ściany postanowili sprzedać swoje gospodarstwo rolne i praktycznie wszystkie środki uzyskane z tego tytułu wpłacili licznym wierzycielom . W efekcie po przejściu na emeryturę rolniczą, zostali bez żadnego majątku i w takim stanie zdecydowali się ogłosić upadłość konsumencką.

Jak do tego doszło?

Sąd będzie badał co się działo z majątkiem dłużnika na przestrzeni lat – o ile oczywiście takowy posiadał. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 49114A ust. 1 pr. upadł. sąd wydaje postanowienie o odmowie ustalenia planu spłaty wierzycieli albo umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty wierzycieli, jeżeli upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie zobowiązań.

Moralność płatnicza dłużnika a upadłość konsumencka bez majątku

Te okoliczności, które przywołałem powyżej fachowo określa się mianem moralności płatniczej dłużnika. Jej brak przekreśla możliwość skorzystania z niektórych trybów oddłużania, które są bardzo korzystne dla dłużnika np. umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli.

Gdyby zatem nasze małżeństwo sprzedało gospodarstwo rolne, a pieniądze uzyskane z tego tytułu, zamiast na spłatę wierzycieli, przeznaczyło na inne potrzeby, to wówczas sąd w mojej ocenie odmówiłby umorzenia ich zobowiązań (co do zasady w odrębnych postępowaniach) bez ustalania planu spłaty – mimo stosownego wniosku w tym przedmiocie.

Nie zawsze sytuacja jest tak beznadziejna jak nam się wydaje

Wyżej wskazane przesłanki nie mają charakteru bezwzględnego. Sąd nie będzie ich stosował, jeżeli ustalenie planu spłaty wierzycieli lub umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty wierzycieli lub warunkowe umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalania planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

W wielu sytuacjach jest bowiem tak, że możemy zarzucić dłużnikowi, że celowo trwonił swój majątek. Niemniej w dacie ogłoszenia upadłości jest on w tak tragicznym położeniu, że sąd musi zainterweniować. To są właśnie względu słuszności i humanitaryzmu, o których szerzej będę wypowiadał się w następnych wpisach – teraz jedynie sygnalizuje istnienie takiego mechanizmu „awaryjnego”.

Goły i wesoły

Podsumowując – przesłanką ogłoszenia upadłości konsumenckiej nie jest posiadanie odpowiedniego majątku przez dłużnika, a zatem możliwa jest upadłość konsumencka bez majątku. Należy jednak pamiętać, że nie bez znaczenia jest to jak dłużnik na przestrzeni lat postępował ze swoim majątkiem. Sąd będzie badał te okoliczności, bowiem mają one wpływ na tryb, w którym będzie toczyło się całe postępowanie. W moim przekonaniu, jeżeli zobowiązania dłużnika są znaczne, a nie posiada on majątku i możliwości zarobkowania (np. jest osobą chorą) celowe jest wnioskowanie o umorzenie jego zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli – wobec obiektywnej niemożliwości jego wykonywania.

Drodzy Czytelnicy, jeżeli macie jakieś pytania – zapraszam do ich zadawania za pośrednictwem formularza kontaktowego.

Zapraszam również do zapoznania się z moimi innymi wpisami:

upadłość konsumencka w 2020 roku – 7 najważniejszych zmian;

upadłość konsumencka z komornikiem;

upadłość konsumencka – do jakiego sądu złożyć wniosek?;

upadłość konsumencka przedsiębiorcy w 2020 roku.

ogłoszenie upadłości – co oznacza?

Łukasz Stępień

Redaktor naczelny

Prawnik i aplikant adwokacki przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Łodzi. Interesuję się upadłością konsumencką i prawnymi formami pomocy osobom zadłużonym

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *